Гунгаажавын Батсүх нь Монгол Улсын анхны Ардын багш, Монголын боловсролын салбарын нэрт зүтгэлтэн бөгөөд Герман улсад суралцсан анхны монгол эмэгтэй сурагчдын нэг юм. Тэрээр 1911 онд төрж, 1990 онд таалал төгсжээ. 1926–1930 онд Герман улсад бүрэн дунд боловсрол эзэмшсэн нь тухайн үеийн Монголын эмэгтэйчүүдийн хувьд түүхэн үйл явдал байв.

Ар Монголын шарын шашны тэргүүн, Монгол Улсын сүүлчийн эзэн хаан, шашин, төрийн зүтгэлтэн Түүнийг хоёр настайд нь Ар Монголын шарын шашны тэргүүн Живзундамба хутагтын VIII дүрээр тодруулж, 1874 онд Их Хүрээнээ залж Богд гэгээний сэнтийд өргөмжилжээ.

Сайн ноён хан Төгс-Очирын Намнансүрэн нь Монгол Улсын анхны Ерөнхий сайд, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч төрийн нэрт зүтгэлтэн юм. Тэрээр 1878 онд одоогийн Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын нутагт Сайн ноён хан Төгс-Очирын гэр бүлд төржээ. 1896 онд эцгийнхээ хэргэмийг залгамжилж Сайн ноён хан болсон бөгөөд XX зууны эхэн үеийн Монголын тусгаар тогтнолын хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцсон юм.

ХХ зууны Монголын нийгэм, төрийн нэрт зүтгэлтэн Их Шавийн Чандмань отгийн харъяат.1880 онд төрсөн тэрбээр бага наснаас шашны номд суралцаж, Их хүрээний Сэцэн тойны аймагт харьяалагдан Дэчингалва дацанд ном хурдаг байжээ. Хориод наснаас Хүрээ, Хиагт, Троицкосавскт худалдаа хийж,1914-1917 онд Орос, Англи,Итали орноор явсан.1917 оны 11 сараас Худалдааны ердийн хэлтсийн даргаар ажиллажээ.

1911 оны Монголын үндэсний хувьсгалын оройлон манлайлагчдын нэг Өвөр Монголын түшмэл. Өвөр Монголын Зостын чуулганд хятад иргэдийг шилжүүлэн суулгах, малын бэлчээрийг газар тариалангийн талбай болгон хувиргахыг эсэргүүцсэн хөдөлгөөнийг удирдсаны улмаас Манжийн эрх баригчид албан тушаалаас нь зайлуулж, хяхан хавчих болжээ. Тэр бээр Өлзийжаргалын удирдсан эрх чөлөөний хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцов.

Олноо өргөгдсөн Монгол Улсын төрийн зүтгэлтэн, 1911 оны Монголын үндэсний хувьсгалын гол удирдагчдын нэг. 1892 онд хошуу засаг залгамжилснаас хойш Манжийн ноёрхлын эсрэг шийдвэртэй тэмцэж, тэрхүү сөргөлдөөний явцад манжийн эрх баригчдад хүүгээ цаазлуулсан. Ингээд Халхад Манж-Хятадын шаахайны мөр гаргуулахгүй хэмээн андгай өргөж, үндэсний эрх чөлөө тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэлд эрслэн босчээ.

Монголын 1911 оны үндэсний хувьсгалын удирдагчдын нэг 1911 оны үндэсний хувьсгалын хэрэгт хүчин зүтгэж, 1911 оны 11 дүгээр сараас Халхын Хүрээний бүх хэргийг түр ерөнхийлөн захиран шийтгэх газрын анхны дарга болж, үндсээ чөлөөлөх тэмцлийн утга учрыг олон түмэнд ойлгуулах, Халхын дөрвөн аймгаас цэрэг татах, Богдын лүндэнг монгол туургатанд хүргэх зэрэг ажлыг амжилттай зохион байгуулжээ.

Гомбын Цэнд нь эх орон, ард түмнийхээ төлөө амь биеэ зориулсан эх оронч тэмцэгч бөгөөд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнагдсан зоригт эмэгтэй юм. Тэрээр 1902 онд Хөвсгөл аймгийн Рашаант суманд төржээ.

XX зууны эхэн үеийн Өвөр монголын нийгэм, улс төрийн зүтгэлтэн Гүнсэнноров багаас идэвхийлэн суралцаж, 14 настайдаа дөрвөн бичиг, таван ном (хятадын) болон эртний шүлэг уншиж судлан, шүлэг зохиол бичих чадвар суусан. 1898 онд эцэг Жүн ван Ванданнамжилын хошуу засаг вангийн хэргэмийг залгамжилжээ.

1921 оны хувьсгалын гол удирдагчдын нэг, Ардын эрхтэй хэмжээт цаазат Монгол улсын ерөнхий сайд Манзушир хутагтын Шавийн Дэндэвийн отгийн харъяат. Бага наснаас Зүүн хүрээнд шавилан суухын хамт Эрдэнэ Шанзудбын яамны монгол бичгийн сургуульд суралцан, шашны болон иргэний боловсрол олсон.

Монголын 1911 оны үндэсний хувьсгалын удирдагчдын нэг Багаас Их Хүрээнд шавилан сууж, Хүрээний номтой гэвш нарын тоонд багтах болжээ. Бурхны номд сүсэглэн суралцаж, төвд, манж хэлийг эзэмшчээ. Удалгүй Эрдэнэ шанзудбын яамны бичээч, ахлах бичээч, XX зуун гарахад Да ламын тушаалд дэвшин ажилласан байна.

Монголын төр, цэргийн зүтгэлтэн, Монгол улсын баатар.Ардын цэргийг үндэслэн байгуулагч, 1921 оны хувьсгалын удирдагчдын нэг Халхын Сэцэн хан аймгийн Ёст бэйсийн хошууны харьяат.1893 оны 2 дугаар сарын 2-нд төрсөн.С.Жамъянд шавь орж, монгол бичиг сурсан. 1909-1910 онд Хүрээ Хиагтын их замын Хүй мандал, Бургалтай, Түмт өртөөнд улаа нэхэж байв.